Het toekenningsbeding nu ook bij het wettelijk stelsel: nieuwe perspectieven voor partnerbescherming!

Een recente VLABEL-beslissing opent de deur naar een fiscaal interessante bescherming van de langstlevende echtgenoot, ook voor koppels die gehuwd zijn zonder huwelijkscontract.

Het toekenningsbeding nu ook binnen het wettelijk stelsel

Wie gehuwd is onder het wettelijk stelsel, gaat er vaak van uit dat interessante technieken zoals het toekenningsbeding voor eigen goederen voorbehouden zijn aan koppels met een stelsel van scheiding van goederen. Een recente voorafgaande beslissing van VLABEL brengt daar verandering in.

In beslissing nr. 25136 van 9 februari 2026, gepubliceerd op 17 april 2026, aanvaardt VLABEL dat een optioneel eenzijdig toekenningsbeding met betrekking tot eigen goederen van één echtgenoot ook binnen het wettelijk stelsel fiscaal gunstig kan uitwerken.

Waarom deze beslissing relevant is

Dat is belangrijk nieuws voor koppels die hun partner beter willen beschermen.

In de voorgelegde casus ging het om echtgenoten gehuwd onder het wettelijk stelsel, met drie jonge kinderen. De man bezat een aanzienlijk ondernemings- en investeringsvermogen in eigen naam en wilde vermijden dat dit vermogen bij een vroegtijdig overlijden onmiddellijk bij zeer jonge kinderen terecht zou komen.

Tegelijk wilde hij zijn echtgenote verzorgd achterlaten, zonder tijdens zijn leven autonomie te verliezen over het beheer van zijn eigen vermogen. VLABEL aanvaardde dergelijk niet-fiscaal motief.

Wat is een toekenningsbeding precies?

Een toekenningsbeding is een clausule in de huwelijksovereenkomst waarbij echtgenoten afspreken dat bepaalde goederen die exclusief toebehoren aan één van hen, bij overlijden kunnen toekomen aan de langstlevende echtgenoot.

In deze beslissing ging het om een optioneel beding. De langstlevende echtgenote kreeg dus de keuze om alle, sommige of geen van de aangeduide eigen goederen naar zich toe te trekken, desgevallend zelfs in volle eigendom.

Die flexibiliteit maakt de techniek bijzonder aantrekkelijk. Ze laat toe om pas op het moment van overlijden te beoordelen wat werkelijk nodig en wenselijk is, rekening houdend met de gezinssituatie, de leeftijd van de kinderen en de concrete vermogenscontext.

De fiscale behandeling: geen erfbelasting

Fiscaal is de beslissing vooral interessant omdat in deze hypothese geen toepassing wordt gemaakt van de klassieke bepalingen inzake erfbelasting.

Het toekenningsbeding kwalificeert burgerrechtelijk immers als een huwelijksvoordeel. Daardoor wordt de verkrijging door de langstlevende echtgenoot niet behandeld als een erfrechtelijke verkrijging of als een schenking, maar als een verkrijging onder bezwarende titel.

Om die reden werden artikel 2.7.1.0.2 VCF, artikel 2.7.1.0.3, 3° VCF, artikel 2.7.1.0.4 VCF en artikel 2.7.1.0.5 VCF niet toegepast.

Net daardoor is de techniek in de praktijk vooral interessant voor roerende goederen: de toekenning kan, mits correcte structurering en voldoende civielrechtelijke onderbouwing, buiten de scope van enige belasting blijven bij verkrijging door de langstlevende partner!

Een duidelijke verruiming in de praktijk

Tot voor kort werd het toekenningsbeding vooral besproken in het kader van scheiding van goederen. Deze beslissing toont dat ook binnen het wettelijk stelsel mogelijkheden bestaan, minstens op fiscaal vlak.

Dat opent perspectieven voor koppels die hun wettelijk stelsel willen behouden, maar toch gerichter willen werken aan de bescherming van de langstlevende echtgenoot.

Het toekenningsbeding is vooral relevant wanneer één echtgenoot een belangrijk eigen vermogen heeft opgebouwd, zoals een effectenportefeuille, participaties in een vennootschap of ander investeringsvermogen.

In dergelijke situaties kan het een oplossing bieden om te vermijden dat dit vermogen bij overlijden te vroeg, te versnipperd of op een onwerkbare manier bij de volgende generatie terechtkomt.

Van statisch contract naar strategisch instrument

De boodschap is duidelijk: ook wie gehuwd is onder het wettelijk stelsel, doet er goed aan zijn huwelijkscontract niet langer te zien als een statisch document.

Een doordacht opgesteld contract kan een centrale rol spelen binnen een bredere vermogensplanning. Het toekenningsbeding kan daarin voortaan ook voor deze koppels een plaats krijgen.

Begeleiding op maat

Ik begeleid u graag bij de vraag of een toekenningsbeding binnen uw huwelijksstelsel aangewezen is. Een eerste gesprek laat toe om uw situatie helder in kaart te brengen en de mogelijke pistes te verkennen. Zo krijgt u zicht op wat juridisch en fiscaal mogelijk is, en welke aanpak het best aansluit bij uw persoonlijke of familiale context. Ik denk graag met u mee.

Bespreek uw situatie