Schenken met behoud van controle en inkomsten: de kracht van de Belgische maatschap

Uw vermogen doorgeven aan de volgende generatie, met behoud van inkomsten en een geleidelijke overdracht van controle op uw ritme.

Wie vermogen wil doorgeven aan de volgende generatie, botst vaak op dezelfde vragen. Kunt u al schenken zonder uw eigen financiële zekerheid in gevaar te brengen? Hoe behoudt u de controle over wat u jarenlang hebt opgebouwd? En wat als uw kinderen nog niet klaar zijn om dat vermogen volledig zelfstandig te beheren? De Belgische maatschap kan in dat geval een bijzonder nuttig instrument zijn.

Een flexibele structuur op maat van uw familie

De maatschap is een eenvoudige vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, die in de praktijk vaak wordt gebruikt als controlestructuur in vermogensplanning. Net omdat de wettelijke regeling beperkt is, biedt de maatschap een grote contractuele vrijheid.

De statuten kunnen dus zeer nauw aansluiten bij uw familiale situatie, uw wensen en uw langetermijndoelstellingen. Zo kunnen ouders zich bijvoorbeeld laten benoemen tot statutaire zaakvoerders met ruime bevoegdheden. Op die manier behouden zij ook na een schenking een belangrijke mate van controle over het beheer van het ingebrachte vermogen.

Schenken en toch de touwtjes in handen houden

In de praktijk wordt een maatschap vaak gebruikt voor een effectenportefeuille, aandelen van een vennootschap, liquiditeiten of een kunstcollectie. Het vermogen wordt ingebracht in de maatschap, waarna de aandelen van die maatschap aan de volgende generatie kunnen worden geschonken, al dan niet met voorbehoud van vruchtgebruik.

Op die manier kan reeds tijdens het leven planning gebeuren met het oog op het beperken van erfbelasting, terwijl de schenkers vaak nog inkomsten en een belangrijke controlepositie behouden. Dat maakt de maatschap voor veel families tot een bijzonder aantrekkelijk instrument.

Fiscaal transparant en juridisch soepel

De maatschap is fiscaal transparant. Dat betekent dat de inkomsten fiscaal niet belast worden in de maatschap zelf, maar rechtstreeks in hoofde van de vennoten. Dat zorgt vaak voor een duidelijke en voorspelbare fiscale behandeling.

Wanneer de aandelen notarieel worden geschonken, geldt in Vlaanderen in rechte lijn in principe het tarief van 3% schenkbelasting. Indien de maatschap aandelen van een familiale vennootschap aanhoudt en aan de voorwaarden is voldaan, kan onder omstandigheden zelfs een volledige vrijstelling spelen.

Sterk in combinatie met andere planningsinstrumenten

De maatschap staat zelden op zichzelf. Vaak maakt zij deel uit van een ruimer geheel, samen met een zorgvolmacht, een schenkingsakte, een huwelijkscontract of een regeling rond bedrijfsopvolging. Net die wisselwerking is belangrijk. Een goede planning vergt niet alleen een technisch correcte structuur, maar ook samenhang tussen de verschillende documenten en doelstellingen.

Maatschap en meerwaardebelasting: nieuwe aandachtspunten

De invoering van de recente meerwaardebelasting kan ook gevolgen hebben voor bestaande en nieuwe maatschapsstructuren. Vooral de inbreng van financiële activa in een maatschap, de latere uittreding van een vennoot of de vereffening van de maatschap kunnen aanleiding geven tot fiscale vragen. In bepaalde gevallen kan immers sprake zijn van een realisatiemoment, zeker wanneer de onderlinge eigendomsverhoudingen tussen de betrokken personen wijzigen.

Dat betekent niet dat de maatschap haar nut verliest als instrument van vermogensplanning. Wel wordt het belangrijker om vooraf goed te analyseren welke activa worden ingebracht, wie welke rechten verkrijgt en hoe een latere overdracht, uittreding of vereffening fiscaal zal worden behandeld. Ook bestaande maatschappen verdienen in dat licht een kritische herlezing. Een structuur die vroeger perfect logisch was, kan door gewijzigde fiscale regels bijkomende aandachtspunten oproepen.

Beperkte formaliteiten, maar geen standaardwerk

De maatschap is laagdrempeliger dan veel andere structuren. Toch zijn er ook hier aandachtspunten. Denk aan de inschrijving in de KBO, registratie in het UBO-register, de boekhoudplicht en de noodzaak van zorgvuldig opgestelde statuten. Bovendien is een maatschap geen standaardoplossing.

Een te verregaand controlevoorbehoud of een juridisch zwakke redactie kan aanleiding geven tot discussie tussen erfgenamen of de fiscus!

Meer vragen over de Belgische maatschap?

Hebt u vragen naar aanleiding van dit artikel, of wenst u te bekijken of een Belgische maatschap past binnen uw vermogens- en successieplanning?

Ik bekijk graag samen met u of de maatschap voor u werkelijk de juiste oplossing is. Ook bestaande maatschapsstructuren kan ik onder de loep nemen om na te gaan of aanpassingen aangewezen zijn in het licht van gewijzigde wetgeving.

Een eerste gesprek laat toe om uw familiale en vermogensrechtelijke context helder in kaart te brengen en de mogelijke pistes te verkennen. Zo krijgt u zicht op wat juridisch en fiscaal mogelijk is, en welke aanpak het best aansluit bij uw persoonlijke doelstellingen. Ik denk graag met u mee.

Bespreek uw situatie